Z głębokim żalem i smutkiem pragniemy pożegnać zmarłego 12 listopada 2026 r. prof. dr. hab. Huberta Orłowskiego
Z głębokim żalem i smutkiem żegnamy
zmarłego 12 listopada 2026 r.
prof. dr. hab. Huberta Orłowskiego
wybitnego germanistę, historyka kultury i literatury niemieckiej,
pracownika Instytutu Zachodniego w Poznaniu w latach 1992–2013,
wieloletniego członka i przewodniczącego Rady Naukowej Instytutu Zachodniego
oraz członka Rady Redakcyjnej „Przeglądu Zachodniego”
Prof. Hubert Orłowski urodził się w 1937 r. w Podlejkach na Warmii, dlatego kraina ta była od zawsze w polu Jego zainteresowań badawczych. Dziecięce i młodzieńcze lata Profesora, a zwłaszcza klimaty warmińskie, w których dorastał, znalazły wyraz m.in. w jego autobiograficznej publikacji pt. „Warmia z oddali. Odpominania”, wydanej przez stowarzyszenie „Borussia” w 2000 r.
Profesor ukończył filologię germańską na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu i z tą uczelnią był związany przez całe życie zawodowe czy to jako wykładowca, czy też pełniąc rozmaite funkcje, m.in. dyrektora Instytutu Filologii Germańskiej (1975-1984), prodziekana ds. studenckich na Wydziale Filologicznym (1972-1975) oraz prorektora UAM (1982-1984). W 1987 r. uzyskał tytuł profesora zwyczajnego. W czasie swojej długoletniej i bogatej aktywności akademickiej wypromował ponad 20 doktorantów oraz rzesze magistrantów. Profesor był też członkiem rzeczywistym PAN, a od 2007 r. rektorem Wyższej Szkoły Języków Obcych im. Samuela Bogumiła Lindego w Poznaniu.
Prof. Orłowski był dwukrotnie stypendystą Fundacji Aleksandra von Humboldta (w l. 1976–1977 oraz w 1980 r.). Wykładał gościnnie w ponad 20 uczelniach w Niemczech, Austrii i Holandii. Przez wiele lat utrzymywał też ożywione kontakty z towarzystwami niemiecko-polskimi, zwłaszcza z Deutsch-Polnische Gesellschaft w Hanowerze, gdzie bywał często z wykładami gościnnymi.
Był wysoce cenionym germanistą, o czym świadczą liczne medale, nagrody i odznaczenia państwowe, przyznane mu w kraju i za granicą jako wyraz uznania za wybitne osiągnięcia i działalność naukowo-badawczą oraz dokonania edytorskie. Profesor otrzymał doktoraty honoris causa Uniwersytetów: Opolskiego (2005), Warmińsko-Mazurskiego (2009) i Wrocławskiego (2022). Wyrazem docenienia Jego wiedzy i kompetencji było zaproszenie Go do udziału w wielu znamienitych gremiach. Był członkiem m.in. Kapituły Nagrody im. Jerzego Giedroycia, Rady Naukowej Centrum Badań Historycznych PAN w Berlinie, Rady Fundacji Borussia oraz Rady Kuratorów Fundacji Narodowej im. Ossolińskich.
W polu zainteresowań badawczych prof. Orłowskiego znajdowały się m.in. historyczne badania nad stereotypami, historia literatury niemieckiej, literatura i kultura w III Rzeszy, recepcja literatury niemieckojęzycznej w Polsce, a także kształtowanie się elit w jednoczących się Niemczech, czy też zmiany tożsamościowe i mentalnościowe po zjednoczeniu Niemiec. Profesor był autorem licznych monografii i artykułów naukowych, opublikowanych w jęz. polskim i niemieckim; pod jego redakcją ukazało się wiele prac zbiorowych, antologii i opracowań.
Jednym z najbardziej nośnych dokonań prof. Orłowskiego na polu edytorskim było zainicjowanie i konsekwentne realizowanie przez ponad 20 lat monumentalnej 50-tomowej serii „Poznańskiej Biblioteki Niemieckiej”, którą współtworzył (do 2013 r.) wraz z niemieckim historykiem prof. Christophem Kleßmannem, a później (do 2019 r.) samodzielnie. To wielotomowe dzieło zyskało wysoką rangę w świecie polskiej i niemieckiej humanistyki, o czym świadczy chociażby przyznanie prof. Orłowskiemu w 2016 r. przez Niemiecką Akademię Języka i Literatury z siedzibą w Darmstadt prestiżowej Nagrody im. Friedricha Gundolfa. W laudacji napisano: „Za pośredniczenie między niemiecką a polską kulturą, poprzez realizację serii wydawniczej Poznańska Biblioteka Niemiecka”.
Na szczególne podkreślenie zasługują silne związki, jakie łączyły Profesora z Instytutem Zachodnim, i to nie tylko w okresie, gdy był w nim oficjalnie zatrudniony. Prof. Orłowski uczestniczył aktywnie w życiu naukowym Instytutu, brał udział w konferencjach, wydarzeniach, spotkaniach, debatach; chętnie korzystał z bogatych zbiorów bibliotecznych i zasobów prasy niemieckojęzycznej. Inspirował zadania i projekty badawcze. Był m.in. pomyslodawcą i koordynatorem projektu: „Literatura zjednoczonych Niemiec a tożsamość kulturowa i narodowa” (2011-2013). Ceniono Go jako autora, współautora i redaktora prac wydawanych w Instytucie, a także autora artykułów publikowanych na łamach „Przeglądu Zachodniego”.
Żegnamy Profesora Huberta Orłowskiego w poczuciu ogromnej straty: odszedł nie tylko luminarz nauki polskiej, ale też Przyjaciel wielu z nas….
Pozostanie w naszej pamięci jako oddany i bliski nam członek społeczności instytutowej.
Rodzinie składamy najszczersze wyrazy współczucia.
Dyrekcja i przyjaciele z Instytutu Zachodniego w Poznaniu